Składniki pokarmowe, jakie otrzyma organizm w pierwszych latach życia, będą miały wpływ na jego zdrowie w późniejszym wieku. Na diecie i aktywności dziecka musimy się skupić szczególnie wtedy, gdy nasza pociecha idzie do szkoły i nabiera coraz większej samodzielności. Szkoła podstawowa i gimnazjum to szczególny okres w życiu dziecka. Młody człowiek, poświęcający czas na systematyczną naukę, musi znaleźć siły do pracy i umieć w pełni skoncentrować się przez kilka godzin na zajęciach w szkole. Ale wciąż jest przecież dzieckiem, więc potrzebuje energii także na sport i zabawy z rówieśnikami. W dodatku wchodzi w okres tzw. skoku pokwitaniowego, kiedy to szybko rośnie i kształtuje się jego szczytowa masa kostna. Organizm poradzi sobie z tymi wszystkimi zadaniami pod warunkiem, że będzie otrzymywał energię i składniki odżywcze pochodzące z dobrze zbilansowanej diety.
– Dobrze ułożona dieta to taka, w której w odpowiednich proporcjach znajdują się najważniejsze składniki pokarmowe.Węglowodany powinny dostarczać 55–60 procent dziennej ilości energii, białko – 10–15 procent, tłuszcz – do 30 procent. Nie można zapomnieć także o witaminach i składnikach mineralnych. Węglowodany to podstawowe źródło energii. Białko w diecie stanowi głównie materiał budulcowy komórek i tkanek, a produkty mleczne, bogate w ten składnik odżywczy, zawierają również wapń, niezbędny do budowy kości. Tłuszcze są źródłem energii, witamin A, D, E, K oraz kwasów tłuszczowych z rodziny n-3 i n-6, które są ważne w przemianach metabolicznych w naszym organizmie. Witaminy i składniki mineralne regulują wszystkie procesy fizjologiczne. Do tego należy dodać wiele innych składników odżywczych o działaniu biologicznym, np. probiotyki, czyli korzystne drobnoustroje, i prebiotyki, które mają pozytywny wpływ na mikroflorę przewodu pokarmowego –mówi doc. dr hab.Halina Weker z Instytutu Matki i Dziecka.

Urozmaicona dieta
Istotne jest, z jakich potraw będziemy czerpać te składniki. Węglowodany węglowodanom nierówne. Trzeba wybierać te złożone (zawarte w ciemnym pieczywie, grubych kaszach, razowych makaronach, ziemniakach, niesłodzonych płatkach śniadaniowych), a unikać węglowodanów prostych znajdujących się w ciastach, słodyczach, które bardzo często zawierają też szkodliwe izomery trans kwasów tłuszczowych pochodzące z utwardzonych tłuszczów. Białko w dwóch trzecich powinno pochodzić z produktów zwierzęcych (mleko i jego przetwory, chude mięso, jaja), a w pozostałej ilości – z roślin (rośliny strączkowe, orzechy, zboża).Wskład diety dziecka powinny wejść tłuszcze roślinne i tłuszcz mleczny. W fermentowanych napojach mlecznych znajdziemy probiotyki, a pożywkę dla pożytecznych bakterii – prebiotyki – w warzywach, takich jak cykoria, czosnek, cebula. Do każdego posiłku należy dodawać owoce i warzywa. – Pamiętajmy też o rybach, szczególnie tłustych rybach morskich, które stanowią bogate źródło bezcennych kwasów tłuszczowych z rodziny omega 3. Ich niskie spożycie wciąż jest polską bolączką. Jemy ryby zaledwie raz w tygodniu lub rzadziej, tymczasem należałoby sięgać po nie dwa razy tygodniowo. Przy zachowaniu tych wszystkich zasad starajmy się, żeby pożywienie dzieci było urozmaicone. Nie istnieje jedna grupa produktów, która dostarczałaby wszystkich niezbędnych składników. Dlatego im bardziej zróżnicujemy dzienną rację pokarmową, tym lepiej, atrakcyjniej i oczywiście z korzyścią dla dziecka – mówi dr hab. Jadwiga Hamułka z Zakładu Oceny Żywienia SGGW. W układaniu diety z pomocą przychodzą sami producenci, którzy wytwarzają żywność przeznaczoną specjalnie dla dzieci. Dzieciom starszym z powodzeniem możemy podawać płatki śniadaniowe, 100-procentowe soki czy chude wyroby mięsne. Na rynku pojawiły się także wędliny, które po przekrojeniu cieszą oko podobizną bohatera kreskówki.

Piramida żywienia
Co jeszcze powinno znaleźć się w diecie? Tu wskazówką będzie – odpowiednio zmodyfikowana na potrzeby rosnącego organizmu – tzw. piramida żywienia. – W potrawach i posiłkach dziecka należy wykorzystywać żywność naturalną, mało przetworzoną, o wysokiej jakości zdrowotnej, czyli świeże warzywa i owoce, nabiał, chude mięso, ryby, pełnoziarniste pieczywo, kasze. Produkty te powinny pokrywać zapotrzebowanie dziecka na energię i wszystkie składniki odżywcze. Wartość energetyczna dziennej diety dziecka w wieku 7–9 lat, o niewielkiej aktywności fizycznej, wynosi od 1600 kcal do 2100–2600 kcal, odpowiednio dla dziewczynek i dla chłopców. Przy średniej aktywności wzrasta o 300 kcal, a przy dużej – o kolejne 300 kcal – wskazuje doc. dr hab. Halina Weker.

Więcej szukaj na stronie nr.3 w TopSprzedawcy nr.3 (sierpień-wrzesień 2010)